Johan vertelt: “Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden”

Johan vertelt: “Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden”

Ervaringsdeskundigen weten als geen ander hoe het is om met uitdagingen om te gaan. Zij zetten hun eigen ervaringen in om anderen te ondersteunen, te inspireren en mee te denken over hoe zorg en ondersteuning beter kunnen aansluiten bij wat mensen nodig hebben.

In deze interviewserie maak je kennis met de ervaringsdeskundigen met een lichte verstandelijke beperking (LVB) van Cosis. Zij delen hun persoonlijke verhaal, hun inzichten en de betekenis van hun werk. 

Over Johan

Johan is 46 jaar en woont sinds 2015 bij De Panfluit in Emmen. Hij reist graag met de bus en is fan van Qbuzz. In de bus zit hij het liefst voorin, vlak bij de chauffeur. Omdat hij regelmatig met dezelfde bus reist, kent hij inmiddels verschillende chauffeurs. Ook wordt Johan blij van Nederlandstalige muziek.

In november en december heeft hij een bijzondere rol: dan is hij ‘adviseur van Sinterklaas’ en bezoekt hij als Sinterklaas verschillende locaties. Daarnaast kookt hij één keer per week voor alle bewoners van De Panfluit.

Een nieuwe stap

Johan groeide op het platteland op en volgde regulier basisonderwijs. Op de middelbare school merkte hij dat hij moeilijk kon meekomen. Na twee jaar stopte hij met school. Daarna deed hij verschillende soorten werk, onder meer in de schoonmaak, als huishoudelijk assistent, in een dorpshuis en als onderwijsassistent.

De combinatie van autisme, een licht verstandelijke beperking en hoge verwachtingen zorgde ervoor dat er te veel van hem werd gevraagd. Uiteindelijk kreeg hij te maken met depressieve klachten en een burn-out. Een tijdlang had hij geen dagbesteding. Toen er weer ruimte kwam om iets op te pakken, zag hij een vacature voor de opleiding tot ervaringsdeskundige bij Cosis. Hij twijfelde even, maar besloot toch te reageren. In juli 2026 behaalde hij zijn diploma.

“Tijdens de opleiding leerde ik mijn eigen verhaal te vertellen en workshops te geven,” vertelt hij. “Ook keken we naar onze sterke en minder sterke kanten.” Johan ontdekte tijdens de opleiding dat hij anderen kan helpen met wat hij zelf heeft meegemaakt. “Ik ben behulpzaam en kan mensen goed advies geven.”

Laten zien wat er wél kan

Als ervaringsdeskundige geeft Johan presentaties en workshops over onderwerpen als autisme, een licht verstandelijke beperking en LHBTIQA+. Hij deelt zijn persoonlijke ervaringen om studenten, begeleiders en andere belangstellenden meer inzicht te geven.

Zo gaf hij samen met een collega een presentatie aan eerstejaarsstudenten die een opleiding in de zorg volgen. Ze vertelden wat een licht verstandelijke beperking betekent en wat belangrijk is in de begeleiding. In Veendam gaf Johan zelfstandig een workshop over LHBTIQA+. Vooraf was hij zenuwachtig, maar de studenten deden actief mee. Na afloop ontving hij zelfs een persoonlijk bericht van een student die hem bedankte voor de presentatie.

Naast zijn werk als ervaringsdeskundige is Johan coördinator bij de werkgroep AutiRoze van COC Groningen Drenthe. Vanuit die rol zet hij zich in voor LHBTIQA+ volwassenen met autisme of een andere vorm van neurodiversiteit.
Met zijn verhaal wil Johan laten zien dat iemand met autisme en een licht verstandelijke beperking kan leren, werken, zelfstandig wonen en iets voor anderen kan betekenen. “Mijn verhaal kan mensen inzicht geven in hoe het is om een licht verstandelijke beperking of autisme te hebben. Maar ik wil vooral laten zien wat er allemaal wél kan.”

Vertrouwen opbouwen

De steun van zijn ouders en begeleiders is belangrijk geweest voor Johan. Tegelijkertijd heeft hij ervaren hoe lastig het is als begeleiders regelmatig wisselen. “Je bouwt vertrouwen en een band op. Als iemand daarna weer vertrekt, moet je opnieuw beginnen.”

Daarom kijkt hij eerst de kat uit de boom wanneer hij iemand nieuw ontmoet. Pas als hij voelt dat hij iemand kan vertrouwen, stelt hij zich meer open. Een wandeling helpt daarbij. Buiten, terwijl je samenloopt, ontstaat soms gemakkelijker een gesprek.
Ook tijdens de opleiding tot ervaringsdeskundige merkte hij hoe belangrijk vertrouwen is. De deelnemers deelden persoonlijke ervaringen en herkenden veel in elkaars verhalen. “Dat kan confronterend zijn, maar ook mooi. Je merkt dat anderen sommige dingen ook hebben meegemaakt.”

Voor Johan staat respect centraal. Hij merkt dat mensen met een lichte verstandelijke beperking soms worden onderschat of niet serieus worden genomen. Dat gebeurt bijvoorbeeld als het gaat over zelfstandig wonen of het hebben van een relatie.
Volgens hem zijn mensen met een beperking niet minder dan anderen. “Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden. Dan kom je het verst.” Hij wil graag dat mensen verder kijken dan een beperking. Iedereen heeft eigen mogelijkheden, wensen en talenten. Met zijn presentaties hoopt hij meer begrip te creëren en vooroordelen weg te nemen.

Mijn ervaring kan een ander helpen

Johan is trots op de stappen die hij heeft gezet.Hij heeft een moeilijke periode gekend, maar met hulp van zijn ouders en begeleiders vond hij zijn weg terug. Nu gebruikt hij zijn ervaringen om anderen hoop en vertrouwen te geven.

“Er zijn vast mensen die in een vergelijkbare situatie zitten,” zegt hij. “Als ik mijn ervaring vertel, kunnen zij daar misschien iets aan hebben. Ik kan laten zien dat het weer beter kan worden.”

In de toekomst wil Johan graag vaker presentaties geven, vooral over LHBTIQA+, autisme en leven met een licht verstandelijke beperking. “Ik hoop dat meer scholen en organisaties ons weten te vinden. Door met elkaar in gesprek te gaan, ontstaat er meer begrip.”

Zijn belangrijkste boodschap is helder: “Heb respect voor elkaar. Behandel mensen zoals je zelf behandeld wilt worden.”

💛 Want als we ruimte geven aan elkaars ervaringen, maken we waardevol samenleven mogelijk.