Wat de VPRO-serie zichtbaar maakt, gebeurt hier elke dag

De serie roept vragen op: Hoe ziet deze zorg er in de praktijk uit? Wat vraagt het van cliënten, medewerkers en organisaties? Wat gaat goed? En waar liggen de uitdagingen? 

Wij kunnen de deuren niet honderd dagen openzetten voor bezoekers. De rust, privacy en veiligheid van cliënten staan altijd voorop. Wel laten we graag zien hoe het er daadwerkelijk aan toegaat in Groningen en Drenthe. Hoe collega's, naasten en specialisten iedere dag bijdragen aan een samenleving waarin iedereen van waarde is en mee kan doen. 

Meer dan een zorgvraag

Volgens onze bestuurder Margreet de Graaf gaat de aandacht voor de gehandicaptenzorg niet alleen over zorg, maar ook over hoe we onze samenleving organiseren. 

"Er is een bekend voorbeeld van drie kinderen die achter een hek staan en iets willen zien. Vaak zoeken we dan naar oplossingen voor de kinderen die het niet kunnen zien. We geven een opstapje of extra ondersteuning. Dat is soms nodig. Maar uiteindelijk stellen wij liever een andere vraag: waarom staat dat hek daar eigenlijk?" 

Volgens Margreet ligt daar een belangrijke maatschappelijke opgave.  

"In de zorg kijken we vaak naar wat iemand nodig heeft om mee te kunnen doen. Natuurlijk blijft maatwerk belangrijk. Maar minstens zo belangrijk is dat we kijken naar de samenleving om ons heen. Hoe zorgen we ervoor dat mensen niet steeds over drempels heen hoeven, maar dat die drempels verdwijnen?"

Maatwerk en samenwerking

Die maatschappelijke opgave wordt dagelijks zichtbaar in de praktijk, ziet directeur Cyril van Zuidam: "Mensen wonen steeds vaker midden in de samenleving. De vraagstukken waarmee zij te maken hebben, spelen niet alleen binnen de muren van een zorgorganisatie. Het gaat ook over wonen, werken, vriendschappen, vrije tijd en de manier waarop we met elkaar samenleven." 

Volgens Cyril vraagt dat om maatwerk en samenwerking: "We doen dit niet alleen. We werken samen met naasten, gemeenten, zorgpartners en andere organisaties. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dat mensen een zo gewoon en betekenisvol mogelijk leven kunnen leiden." 

Die maatschappelijke opgave klinkt groot, maar wordt iedere dag zichtbaar in de dagelijkse praktijk van medewerkers, leidinggevenden en specialisten.

Goede zorg ontstaat niet vanzelf

Wat op een goede dag vanzelfsprekend lijkt, vraagt achter de schermen veel aandacht, vakmanschap en samenwerking. 

Voor leidinggevende Jasper Hooiveld begint het verschil maken bij de omgeving waarin cliënten wonen en medewerkers werken. “Niet alleen de ondersteuning aan cliënten is belangrijk, maar ook de samenwerking in teams, de rust op een locatie en zichtbaar leiderschap.” Volgens hem moet een visie niet alleen op papier staan, maar elke dag herkenbaar zijn in het handelen van medewerkers en leidinggevenden.  

Ook Margreet Reurink, teamcoördinator op een woonvoorziening in Coevorden, herkent dat. Haar ervaring laat zien dat goede zorg ontstaat wanneer verschillende deskundigheden samenkomen en medewerkers kunnen terugvallen op collega's, leidinggevenden en specialisten die zichtbaar en betrokken zijn. “Nabijheid, duidelijke afspraken en goede samenwerking zorgen voor rust en continuïteit, voor cliënten én collega's.” 

De kracht van kleine dingen

Voor Lia Koers, persoonlijk begeleider op een werk-, dagbestedings- en leerlocatie in Emmen, zit de betekenis van het werk vaak in dingen die nauwelijks opvallen. In het opbouwen van vertrouwen. In het kennen van de mens achter de ondersteuningsvraag. In het bieden van structuur en voorspelbaarheid.  

“Veel mensen denken bij gehandicaptenzorg vooral aan begeleiden en verzorgen. In de praktijk gaat het minstens zo vaak over relaties, ontwikkeling, meedoen in de samenleving en samen zoeken naar wat voor iemand werkt. Daarbij maken vaste gezichten een groot verschil. Cliënten weten wie zij voor zich hebben, mijn collega's en ik kennen de mensen die wij ondersteunen en kunnen daardoor beter aansluiten bij wat iemand nodig heeft.” 

Dat werk is niet altijd gemakkelijk. Er zijn dagen waarop ondersteuning intensief is, situaties ingewikkeld zijn en antwoorden niet direct voorhanden liggen. Juist dan maakt het verschil dat medewerkers blijven kijken naar mogelijkheden, verbinding en vertrouwen. 

Iedereen van waarde

De aandacht die de serie genereert, vindt Cosis waardevol. Omdat het helpt om meer begrip te krijgen voor mensen die ondersteuning nodig hebben én voor de medewerkers die iedere dag naast hen staan. 

Achter iedere ondersteuningsvraag zit een mens. Iemand die, net als ieder ander, ertoe wil doen, eigen keuzes wil maken, relaties wil onderhouden en onderdeel wil zijn van de samenleving. Daar werken medewerkers, cliënten, verwanten en samenwerkingspartners van Cosis iedere dag aan.  

Want uiteindelijk gaat het niet om beperkingen of diagnoses. Het gaat om mensen. Mensen die je tegenkomt in de buurt, op het werk, in de winkel of bij de sportvereniging. Mensen die, net als ieder ander, van waarde zijn en mee willen doen in de samenleving.