Cosis helpt mensen met een verstandelijke en/of psychische beperking grip te krijgen op het leven.
''Ongemak of pijn is vaak moeilijk in te schatten.''

Comfort in stervensfase

Ik loop de ziekenhuiskamer binnen en ga zitten aan het bed van een cliënt die stervende is. Ik pak zijn hand vast en kijk aandachtig naar hem: ‘’Ligt hij wel comfortabel? Hoe is zijn ademhaling? Is hij benauwd? Hoe is zijn pols? Is hij onrustig of heeft hij pijn?’’

Even na mijn observatie komt de verpleegkundige van het ziekenhuis binnen en stelt zich voor, ik doe hetzelfde. Als ze vraagt hoe het met hem is, aarzel ik geen moment: “Hij voelt zich niet comfortabel, ik zie een dikke frons tussen zijn wenkbrauwen.”

Ik ken de cliënt en weet dat als hij ontspannen is, de frons er niet is. Er moet iets gebeuren. Ik geef de verpleegkundige uitleg over het uiten van pijn en discomfort bij onze doelgroep en tot mijn opluchting luistert ze aandachtig, ik word serieus genomen. Ze zegt: ‘’Ik ga in overleg met de arts.’’

Bij onze doelgroep is pijn en lichamelijk ongemak vaak moeilijk in te schatten. Het vraagt om goede observatie en kennis over hoe pijn en lichamelijk ongemak zich manifesteert bij cliënten met een verstandelijke- of andere cognitieve beperking.

Andere manier van uiten
Het is daarom heel belangrijk om te weten hoe een cliënt pijn en lichamelijke ongemak uit. Wanneer hier iets over bekend is, bijvoorbeeld bij familie of begeleiding, is het verstandig om dit vast te leggen in het zorgplan.

Waarom benoem ik dit? Vaak is men in ziekenhuizen onbewust en dus onbekwaam in het inschatten van het niveau van onze cliënten en het daarmee op een andere wijze aangeven van lichamelijke klachten en pijn. Noodzakelijk is dat de begeleiding dan hun 'niet-pluisgevoel’ uiten aan verpleegkundigen, zodat zij er ook mee aan de slag kunnen.

Even later komt de verpleegkundige een morfine pomp aansluiten. Na verloop van tijd, komt ze weer langs en kijkt naar zijn gezicht. Ze ziet dat de frons er nog steeds zit, ze vraagt de arts voor ophoging van de dosis morfine. Het heeft effect, de frons is weg en de cliënt lijkt comfortabel te zijn.

Comfortabel sterven
Met een gerust hart ga ik richting huis. De verpleegkundige belooft de collega’s van de avond en nachtploeg te informeren over hoe te kijken naar deze cliënt. Ze legt hen uit hoe ze kunnen zien wanneer hij oncomfortabel is.

Er wordt ook een camera ingeschakeld gedurende de uren dat hij alleen ligt, zodat ze hem voortdurend in zicht hebben. De volgende ochtend hoor ik dat de cliënt rustig en in het bijzijn van een verpleegkundige is overleden.

Jannie biografie