Cosis is de nieuwe naam van NOVO en Promens Care.
''Dat vraagt om een nadere beschouwing.''

Agressie groeit in de gehandicaptenzorg

''Agressie groeit in de gehandicaptenzorg'', dat was de kop van mijn digitale, regionale ochtendkrant. De aanleiding van dit krantenartikel waren de publicaties van verschillende kwaliteitsrapporten van een aantal grote zorginstellingen in het noorden van het land. In het krantenartikel staat dat de hoeveelheid meldingen van agressie in de zorg de laatste jaren is 'geëxplodeerd'. Dat vraagt volgens mij om een nadere beschouwing. Binnen Cosis is er ruime aandacht voor het onderwerp agressie en hiermee één van de organisaties die in absolute aantallen de agressie incidenten 'publiek' maakt.

In de praktijk
Ik werk nu al meer dan 35 jaar in de zorg aan mensen met een beperking en ook ik heb de nodige, persoonlijke, ervaringen met agressie. Ook heb ik regelmatig met teams gesproken over dit thema. In het gesprek concludeerden we vaak dat het aantal incidenten misschien niet eens zo veel is gestegen, maar vooral de intensiteit van de agressie waarmee medewerkers werden en worden geconfronteerd is toegenomen.

We kunnen deze ontwikkeling deels verklaren uit het feit dat onze samenleving complexer is geworden, het middelengebruik is toegenomen en de toename van kleinere zorgaanbieders die een 'eigen' beleid hanteren met het plaatsen van mensen met een beperking.

Vanuit impuls
Vanwege de zorgplicht verwacht ik dat de meer intensieve vragen in toenemende mate bij aanbieders als Cosis terecht komen. Is dat erg? Nee, ik denk van niet. We hebben immers veel expertise in huis om deze vragen te beantwoorden en uitingen van agressie zijn vaak vragen die geduid moeten worden, om vervolgens te kunnen beantwoorden.

Dat onze bestuurder in het krantenartikel ook de groep cliënten met een laag ontwikkelingsniveau (soms in combinatie met moeilijk verstaanbaar gedrag) benoemt, is terecht. Deze groep is ook voor een deel van de agressiecijfers verantwoordelijk.

Cliënten met een laag ontwikkelingsniveau kennen soms geen andere manieren dan een vorm van agressie om te laten zien dat ze zich niet of onvoldoende begrepen voelen. De agressie komt voort uit impuls en niet vanuit intentie.

Extra middelen
Dat zijn de cliënten waar onze medewerkers elke dag extra hun best voor moeten doen om de cliënt te lezen, omdat deze groep geen andere manier van communiceren heeft. Daarbij is de meldingsbereidheid van medewerkers volgens mij groter, dan het gevoel van onveiligheid.

Daarmee zeg ik niet dat we niets moeten doen. In tegendeel. Training, coaching, ondersteuning en soms ook extra middelen zijn noodzakelijk om de situaties te verbeteren. Dit moet resulteren in dat medewerkers zich veilig voelen op de werkvloer en dit prachtige werk willen blijven doen.